ICORN: Zulema Gutiérrez i Javier L. Mora na Festiwalu Miłosza 02.07.2026
W upalną niedzielę, 28 czerwca w Pałacu Potockich na Festiwalu Miłosza spotkaliśmy się z Zulemą Gutiérrez i Javierem L. Morą, rezydentami programu ICORN w Willi Decjusza. Rozmowę poprowadziła Marta Eloy Cichocka, tłumaczka najnowszej książki Zulemy.
Zulema Gutiérrez i Javier L. Mora to para poetów-dysydentów z Kuby. Byli zmuszeni do opuszczenia wyspy z powodu represji, które ich spotkały za zaangażowaną społecznie twórczość. Znaleźli schronienie w Polsce dzięki Międzynarodowej Sieci Miast Schronienia ICORN – najpierw w Gdańsku, gdzie przebywali w ubiegłym roku, a od lipca to Kraków będzie ich nowym domem.
Sieć ICORN
Od 2011 roku Willa Decjusza jest zaangażowana w sieć ICORN. Dzięki temu, od ponad 15 lat świadczymy realną pomoc humanitarną dla artystów i artystek, którzy są prześladowani w miejscu swojego pochodzenia. Stypendyści ICORN-u otrzymują zakwaterowanie, wsparcie finansowe i pomoc w integracji z lokalnym środowiskiem twórczym. Co jednak najistotniejsze, znajdują swoją bezpieczną przystań; przestrzeń w której mogą swobodnie kontynuować swoją pracę twórczą.
Od trzydziestu lat idea wolności twórczej i nieskrępowanego dialogu leży u podłoża funkcjonowania Willi Decjusza. Program ICORN pozwala budować na tym fundamencie ideowym realne, wymierne wsparcie, z którego skorzystało już ponad 14 twórców i twórczyń z całego świata.
Podczas niedzielnego spotkania, Zulema i Javier podkreślali bezcenną rolę ICORN-u na polu wolności słowa i praw człowieka. Poeci nie kryli wdzięczności i wskazywali na konieczność kontynuowania tych działań wspierających represjonowanych twórców na całym świecie.
Od trzydziestu lat idea wolności twórczej i nieskrępowanego dialogu leży u podłoża funkcjonowania Willi Decjusza. Program ICORN pozwala budować na tym fundamencie ideowym realne, wymierne wsparcie, z którego skorzystało już ponad 14 twórców i twórczyń z całego świata.
Podczas niedzielnego spotkania, Zulema i Javier podkreślali bezcenną rolę ICORN-u na polu wolności słowa i praw człowieka. Poeci nie kryli wdzięczności i wskazywali na konieczność kontynuowania tych działań wspierających represjonowanych twórców na całym świecie.
Zulema Gutiérrez w swojej działalności artystycznej i dziennikarskiej podejmuje tematy opresji jednostki w systemie autorytarnym, wolności myśli i słowa, a także praw kobiet. Wraz z Javierem współtworzą awangardowy kolektyw poetycki KTP-3, zrzeszający innych kubańskich artystów-dysydentów, rozsianych po całym świecie.
Técnicas de Control ukazało się w oryginale nakładem podziemnej oficyny Casa Vacia, gdyż Zulema jest od 2021 roku objęta zakazem druku na Kubie. Podczas rozmowy na Festiwalu przywoływano wciąż podobieństwa krytycznej sytuacji artystów tworzących w warunkach reżimu autorytarnego, niezależnie od szerokości geograficznej: społeczeństwo sparaliżowane strachem, wydawnictwa drugiego obiegu, emigracja wewnętrzna i dosłowna, ukrywanie prawdziwego przekazu w kodach językowych. Dla polskiej kultury, to historie z przeszłości – dla Kubańczyków, to jak najbardziej aktualny krajobraz życia społecznego.
Técnicas de Control ukazało się w oryginale nakładem podziemnej oficyny Casa Vacia, gdyż Zulema jest od 2021 roku objęta zakazem druku na Kubie. Podczas rozmowy na Festiwalu przywoływano wciąż podobieństwa krytycznej sytuacji artystów tworzących w warunkach reżimu autorytarnego, niezależnie od szerokości geograficznej: społeczeństwo sparaliżowane strachem, wydawnictwa drugiego obiegu, emigracja wewnętrzna i dosłowna, ukrywanie prawdziwego przekazu w kodach językowych. Dla polskiej kultury, to historie z przeszłości – dla Kubańczyków, to jak najbardziej aktualny krajobraz życia społecznego.
„Kto nie kocha języka, nie może tworzyć poezji”
— Javier L. Mora
Czytelnicy w Polsce mogą zapoznać się z poezją Zulemy dzięki tłumaczeniu Marty Eloy Cichockiej, laureatki tegorocznej Nagrody im. Wisławy Szymborskiej za najlepszy przekład poetycki. „Techniki Kontroli” ukazały się nakładem wydawnictwa LOKATOR MEDIA w ramach serii wydawniczej Willi Decjusza i są już dostępne w dobrych księgarniach.
Teksty Javiera L. Mory publikowaliśmy w Antologii „Literatura na Uchodźstwie”, dostępnej nieodpłatnie w Willi Decjusza i na naszych wydarzeniach, jak i on-line.