Białoruś własnym głosem. Spotkanie ze Swiatłaną Cichanouską 17.11.2026
17 listopada w Willi Decjusza Swiatłana Cichanouska poświęciła swoje wystąpienie pamięci Swiatłany Kurs, białoruskiej pisarki, dziennikarki i tłumaczki związanej z Krakowem. Jej los przywołał pytanie, które towarzyszyło tegorocznemu festiwalowi „Kultura na uchodźstwie”. Co jest potrzebne, by twórcy zmuszeni do opuszczenia kraju mogli dalej pisać w swoim języku i docierać do ludzi?
Przez dwa listopadowe dni białoruska literatura miała swój adres właśnie w Willi Decjusza. Można było spotkać autorów, sięgnąć po książki niezależnych wydawców, a przede wszystkim poznać ludzi, dzięki którym te książki wciąż się ukazują. Wspomnienie Swiatłany Kurs nadało tym spotkaniom szczególną wagę.
Po wystąpieniu Cichanouskiej prof. Dominika Kasprowicz, dyrektorka Instytutu Kultury Willa Decjusza, poprowadziła z nią rozmowę „Białoruś własnym głosem. Kultura, tożsamość, wolność”. W kolejnych materiałach będziemy szerzej wracać do tego spotkania.
Tegoroczną edycję festiwalu, zorganizowaną 16 i 17 listopada, w całości poświęciliśmy niezależnej kulturze białoruskiej. Poznawaliśmy ją poprzez literaturę Uładzimira Niaklajeua, Andreja Chadanowicza i Alhierda Bacharewicza, ale też poprzez pracę rąk podczas warsztatów tradycyjnej białoruskiej wycinanki. W Strzelnicy na Woli zabrzmiała muzyka zespołu Laleja. Każde z tych spotkań pozwalało poznać inną część kultury sąsiadów, o których w Polsce najczęściej słyszymy wtedy, gdy przychodzą wiadomości o kolejnych represjach.
Dla Willi Decjusza festiwal jest częścią wieloletniej pracy z pisarzami i artystami, którzy w kraju pochodzenia nie mogą swobodnie tworzyć. Rezydencja daje im miejsce i czas na pracę. Spotkanie autorskie pozwala wrócić do rozmowy z czytelnikami. Przy stoisku niezależnego wydawcy ktoś po raz pierwszy bierze do ręki książkę, po którą być może nigdy by nie sięgnął. Właśnie w takich spotkaniach Kraków może zrobić coś konkretnego dla białoruskiej kultury. A ona sama zyskuje tutaj dalszy ciąg.
Po wystąpieniu Cichanouskiej prof. Dominika Kasprowicz, dyrektorka Instytutu Kultury Willa Decjusza, poprowadziła z nią rozmowę „Białoruś własnym głosem. Kultura, tożsamość, wolność”. W kolejnych materiałach będziemy szerzej wracać do tego spotkania.
Tegoroczną edycję festiwalu, zorganizowaną 16 i 17 listopada, w całości poświęciliśmy niezależnej kulturze białoruskiej. Poznawaliśmy ją poprzez literaturę Uładzimira Niaklajeua, Andreja Chadanowicza i Alhierda Bacharewicza, ale też poprzez pracę rąk podczas warsztatów tradycyjnej białoruskiej wycinanki. W Strzelnicy na Woli zabrzmiała muzyka zespołu Laleja. Każde z tych spotkań pozwalało poznać inną część kultury sąsiadów, o których w Polsce najczęściej słyszymy wtedy, gdy przychodzą wiadomości o kolejnych represjach.
Dla Willi Decjusza festiwal jest częścią wieloletniej pracy z pisarzami i artystami, którzy w kraju pochodzenia nie mogą swobodnie tworzyć. Rezydencja daje im miejsce i czas na pracę. Spotkanie autorskie pozwala wrócić do rozmowy z czytelnikami. Przy stoisku niezależnego wydawcy ktoś po raz pierwszy bierze do ręki książkę, po którą być może nigdy by nie sięgnął. Właśnie w takich spotkaniach Kraków może zrobić coś konkretnego dla białoruskiej kultury. A ona sama zyskuje tutaj dalszy ciąg.
Dla milionów obywateli Białorusi oraz społeczności międzynarodowej Swiatłana Cichanouska jest symbolem demokratycznych przemian i nieugiętej walki o prawa człowieka. W 2020 roku stanęła do wyborów prezydenckich w miejsce swojego aresztowanego męża, Siergieja Cichanouskiego, jednocząc społeczeństwo wokół idei wolnych wyborów i sprzeciwu wobec dyktatury Aleksandra Łukaszenki. Choć brutalne represje zmusiły ją do opuszczenia ojczyzny, z uchodźstwa konsekwentnie przewodzi ruchowi demokratycznemu. Jako liderka Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego Białorusi nieustannie zabiega na arenie międzynarodowej o wsparcie dla represjonowanego społeczeństwa, uwolnienie więźniów politycznych oraz ochronę białoruskiego języka i dziedzictwa kulturowego.