Aleś Bialacki w Willi Decjusza: Głos wolności i niezłomności na Festiwalu „Kultura na uchodźstwie" 17.11.2026
Czy można uciszyć głos kogoś, kto walczy o wolność? Spotkanie otwierające tegoroczny festiwal z udziałem Alesia Bialackiego - wybitnego białoruskiego obrońcy praw człowieka, założyciela Centrum „Viasna” oraz laureata Pokojowej Nagrody Nobla już za nami w nowym ujęciu.
Wystąpienie i spotkanie z Alesiem Bialackim - laureatem Pokojowej Nagrody Nobla z 2022 roku, wybitnym białoruskim obrońcą praw człowieka i byłym więźniem politycznym było jednym z najważniejszych i najbardziej poruszających wydarzeń tegorocznego Festiwalu „Kultura na uchodźstwie”. Spotkanie odbyło się w poniedziałek, 16 listopada 2026 roku o godzinie 18:00 w krakowskim Instytucie Kultury Willi Decjusza i stało się oficjalnym otwarciem dwudniowego programu festiwalowego.
Życie poświęcone prawom człowieka
Aleś Bialacki od wczesnych lat 80. XX wieku konsekwentnie i bezkompromisowo działał na rzecz ochrony praw człowieka, wolności i demokracji na Białorusi. Jest założycielem i wieloletnim przewodniczącym legendarnego Centrum Obrony Praw Człowieka „Viasna” oraz fundacji swojego imienia. Za swoją nieustępliwą działalność zapłacił wysoką cenę, którą było odbycie łącznie siedmiu i pół roku surowej kary pozbawienia wolności w koloniach karnych reżimu. Ponad to 13 grudnia 2025 roku został przymusowo wydalony z kraju. Obecnie, mimo trudnych doświadczeń, wciąż pozostaje symbolem niezłomności i walki o demokratyczną Białoruś.
Panel i rozmowa o roli kultury w obliczu represji
Spotkanie z Noblistą w murach Willi Decjusza było niepowtarzalną okazją do pogłębionej refleksji nad tym, jak w najtrudniejszych warunkach: w obliczu cenzury, terroru i przymusowej emigracji, kultura staje się fundamentem przetrwania narodu.
Rozmowę z Alesiem Bialackim poprowadziła Taciana Niadbaj – prezeska zarządu Białoruskiego PEN Clubu, poetka i tłumaczka. W trakcie panelu dyskutowano o roli twórczości i słowa jako formy oporu, która potrafi stawić czoła autorytaryzmowi i podtrzymywać ducha walki społeczeństwa. Poruszono również kwestię budowania wspólnoty na uchodźstwie oraz tego, jak pamięć historyczna i język ojczysty pozwalają zachować tożsamość Białorusinów rozproszonych po świecie. Nie zabrakło także refleksji o cenie wolności, osobistych doświadczeniach walki o prawa człowieka oraz solidarności międzynarodowej, która nie pozwala zapomnieć o więźniach politycznych wciąż przebywających w białoruskich więzieniach.
Willa Decjusza od lat jest miejscem, które wspiera twórców i intelektualistów zmagających się z prześladowaniami w swoich ojczyznach. To spotkanie po raz kolejny pokazało, że instytucja ta pozostaje otwartą i bezpieczną przestrzenią do rozmowy o wolności, w której niezależny białoruski głos mógł wybrzmieć w pełni.
Festiwal odbywał się pod patronatem honorowym Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Prezydenta Miasta Krakowa.
Partnerem wydarzenia było Centrum Wielokulturowe w Krakowie, którego operatorem jest Fundacja IB Polska.
Patroni medialni: TVP Polonia, Polskie Radio dla Zagranicy, Gazeta Wyborcza, TVP INFO, TVP 3 Kraków
Zapraszamy do obejrzenia zdjęć
Czy można uciszyć głos kogoś, kto walczy o wolność? Spotkanie otwierające tegoroczny festiwal z udziałem Alesia Bialackiego - wybitnego białoruskiego obrońcy praw człowieka, założyciela Centrum „Viasna” oraz laureata Pokojowej Nagrody Nobla już za nami w nowym ujęciu.
Rozmowę o fundamentalnym znaczeniu kultury dla zachowania tożsamości na uchodźstwie poprowadziła Taciana Niadbaj z Białoruskiego PEN Clubu. Spotkanie stało się głęboką refleksją nad tym, jak w warunkach represji, więzienia i przymusowej emigracji sztuka oraz literatura stają się formą oporu, przetrwania i obrony ludzkiej godności.
Instytut Kultury Willa Decjusza realizuje ten festiwal, aby dawać głos twórcom z terenów dotkniętych konfliktem i cenzurą oraz tworzyć przestrzeń do międzynarodowej debaty o prawach człowieka i wolności słowa.
Patroni:
Patronat Honorowy: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Prezydent Miasta Krakowa.
Partner Wydarzenia: Centrum Wielokulturowe w Krakowie, którego operatorem jest Fundacja IB Polska.
Patroni medialni: TVP Polonia, Polskie Radio dla Zagranicy, Gazeta Wyborcza, TVP INFO, TVP 3 Kraków.
Rozmowę o fundamentalnym znaczeniu kultury dla zachowania tożsamości na uchodźstwie poprowadziła Taciana Niadbaj z Białoruskiego PEN Clubu. Spotkanie stało się głęboką refleksją nad tym, jak w warunkach represji, więzienia i przymusowej emigracji sztuka oraz literatura stają się formą oporu, przetrwania i obrony ludzkiej godności.
Instytut Kultury Willa Decjusza realizuje ten festiwal, aby dawać głos twórcom z terenów dotkniętych konfliktem i cenzurą oraz tworzyć przestrzeń do międzynarodowej debaty o prawach człowieka i wolności słowa.
Patroni:
Patronat Honorowy: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Prezydent Miasta Krakowa.
Partner Wydarzenia: Centrum Wielokulturowe w Krakowie, którego operatorem jest Fundacja IB Polska.
Patroni medialni: TVP Polonia, Polskie Radio dla Zagranicy, Gazeta Wyborcza, TVP INFO, TVP 3 Kraków.