Nagroda im. Karla Dedeciusa: ponad dwie dekady celebracji przekładu 27.03.2026
Nagroda im. Karla Dedeciusa ma znaczenie większe niż samo prestiżowe wyróżnienie: uwydatnia rangę pracy translatorskiej, przypomina o jej kulturotwórczym wymiarze i wzmacnia widzialność osób współdecydujących o tym, które książki przekraczają granice i w jaki sposób będą one czytane w nowych kontekstach.
Karl Dedecius - budowniczy mostów kultury
Nagroda im. Karla Dedeciusa honoruje tłumaczki i tłumaczy literatury polskiej oraz niemieckojęzycznej, wyróżniając osoby, które swoją pracą współtworzą porozumienie między Polską a Niemcami. Patron nagrody, Karl Dedecius, był nie tylko jednym z najwybitniejszych tłumaczy literatury polskiej na język niemiecki czy inicjatorem dialogu pisarzy z Polski oraz Niemiec, lecz także tym, dzięki któremu literatura polska mogła przedostać się za żelazną kurtynę i znaleźć czytelnika w demokratycznym świecie. To właśnie on przedstawił w 1991 roku ideę odnowienia, zrujnowanej wówczas, Willi Decjusza i stworzenia w tym miejscu „forum humanistów”: przestrzeni wymiany myśli, spotkań odmiennych i dalekich sobie tradycji, dialogu uznającego różnicę oraz rozmowy ponad podziałami. Dziś ta idea realizowana jest w praktycznej działalności Instytutu Kultury Willa Decjusza.
Nowa formuła nagrody
Nowa formuła Nagrody im. Karla Dedeciusa dodatkowo podkreśla artystyczną jakość przekładu. Jak informują organizatorzy, Niemiecki Instytut Spraw Polskich w Darmstadt, od 2026 roku wyróżnienie jeszcze mocniej docenia rangę przekładów tytułów wydanych w Polsce i Niemczech w ostatnich dwóch latach niż całokształt dorobku danej tłumaczki, tłumacza. W ten sposób charakter nagrody staje się bardziej inkluzywny, ponieważ laureatem, laureatką plebiscytu może zostać osoba znajdująca na początku drogi zawodowej czy legitymująca się mniejszym dorobkiem. Krótka lista nominowanych ogłaszana jest w marcu, natomiast laureatów (za przekład na język polski i za przekład na język niemiecki) poznamy na początku maja.
Tegoroczna edycja pokazuje nie tylko różnorodność oraz bogactwo dwukierunkowego przekładu z literatur polskiej i niemieckojęzycznej, lecz także pilną potrzebę wspierania miejsc, gdzie może zaistnieć międzykulturowy dialog, a demokratyczna idea wolności słowa zmaterializować się w pełni. Takim miejscem jest literatura, zwłaszcza ta, która pogłębia rozumienie procesów zachodzących w naszej części Europy.
Tegoroczna edycja pokazuje nie tylko różnorodność oraz bogactwo dwukierunkowego przekładu z literatur polskiej i niemieckojęzycznej, lecz także pilną potrzebę wspierania miejsc, gdzie może zaistnieć międzykulturowy dialog, a demokratyczna idea wolności słowa zmaterializować się w pełni. Takim miejscem jest literatura, zwłaszcza ta, która pogłębia rozumienie procesów zachodzących w naszej części Europy.