Gala Nagrody im. Karla Dedeciusa w Willi Decjusza – wielkie święto przekładu i dialogu polsko-niemieckiego 12.06.2026
W 2026 roku Nagroda im. Karla Dedeciusa będzie świętowana w dwóch miastach szczególnie ważnych dla polsko-niemieckiego dialogu literackiego: 19 czerwca w Darmstadt oraz 1 lipca w Krakowie, w Willi Decjusza. Tegorocznymi laureatami zostali Eliza Borg i Olaf Kühl – tłumacze, których praca pokazuje, że literatura przekracza granice dzięki ludziom, którzy potrafią przenieść nie tylko słowa, ale także sens, rytm i doświadczenie zapisane w języku.
1 lipca 2026 roku o godz. 18.00 w Willi Decjusza odbędzie się polska Gala wręczenia Nagrody im. Karla Dedeciusa. Uroczystość w Krakowie będzie częścią wspólnego świętowania nagrody po obu stronach granicy – 19 czerwca w Darmstadt oraz 1 lipca w Krakowie. Ten dwumiejscowy charakter wydarzenia ma wymiar symboliczny. Nagroda od lat przypomina, że relacje między Polską a Niemcami buduje się nie tylko poprzez politykę, instytucje i oficjalne deklaracje, ale także poprzez literaturę, przekład i spotkanie z drugim językiem.
Nagrodę za najlepsze tłumaczenie z języka polskiego na niemiecki otrzymał Olaf Kühl za przekład powieści Szczepana Twardocha „Die Nulllinie. Roman aus dem Krieg” /Rowohlt Berlin 2025 / „Null”, Marginesy, Warszawa 2025/.
Nagroda im. Karla Dedeciusa honoruje tłumaczki i tłumaczy literatury polskiej oraz niemieckojęzycznej. Jej celem jest pokazanie, że przekład literacki jest czymś znacznie więcej niż technicznym przeniesieniem tekstu z jednego języka do drugiego. To praca twórcza, wymagająca ogromnej wrażliwości, wiedzy i odpowiedzialności. Tłumacz staje się przewodnikiem po innym świecie – po jego historii, emocjach, konfliktach, pamięci i sposobie myślenia.
To dzięki tłumaczkom i tłumaczom literatura może naprawdę wejść w obieg międzynarodowy. Bez ich pracy nawet najważniejsze książki pozostają zamknięte w granicach jednego języka. Przekład otwiera je na nowych czytelników, nowe interpretacje i nowe rozmowy. W przypadku relacji polsko-niemieckich ma to szczególne znaczenie, bo literatura od dawna pomagała nazywać doświadczenia, które bywały trudne, bolesne albo przemilczane.
Nagroda im. Karla Dedeciusa przyznawana jest za najlepsze przekłady literatury pięknej z języka niemieckiego na polski oraz z języka polskiego na niemiecki, wydane w ostatnich dwóch latach. To podkreśla jej aktualność i żywy związek ze współczesnym rynkiem literackim. Nagroda nie tylko honoruje dorobek tłumaczy, ale także wskazuje książki, które dziś szczególnie intensywnie pracują w przestrzeni polsko-niemieckiego dialogu.
Patron nagrody, Karl Dedecius, należał do najwybitniejszych tłumaczy literatury polskiej na język niemiecki. Był jedną z kluczowych postaci dialogu polsko-niemieckiego po II wojnie światowej. Dzięki jego pracy twórczość polskich autorów mogła trafić do szerokiego grona niemieckojęzycznych czytelników, a polska literatura zyskała trwałe miejsce w europejskim obiegu kultury. Dedecius nie traktował przekładu wyłącznie jako zawodu. Widział w nim misję – sposób budowania porozumienia tam, gdzie historia pozostawiła napięcia, nieufność i zerwane więzi. Jego działalność pokazywała, że literatura może być przestrzenią rozmowy, w której spotykają się różne pamięci, języki i doświadczenia.
Z ideą Karla Dedeciusa szczególnie związana jest Willa Decjusza. To właśnie on w 1991 roku przedstawił koncepcję odnowienia zrujnowanej wówczas Willi i stworzenia w tym miejscu „forum humanistów” – przestrzeni spotkania, rozmowy i wymiany myśli ponad granicami języków, kultur i tradycji.
Dziś tę ideę kontynuuje Instytut Kultury Willa Decjusza, partner Nagrody im. Karla Dedeciusa. Poprzez programy literackie, rezydencje, działania międzynarodowe, spotkania autorskie i projekty wspierające dialog międzykulturowy Willa pozostaje miejscem, w którym literatura nie jest traktowana wyłącznie jako sztuka słowa. Jest także narzędziem poznania, rozmowy i budowania wspólnoty.
Tegorocznymi laureatami Nagrody im. Karla Dedeciusa są Eliza Borg oraz Olaf Kühl.
Laureatką Nagrody im. Karla Dedeciusa za najlepszy przekład z języka niemieckiego na polski została Eliza Borg za tłumaczenie powieści „Kairos” Jenny Erpenbeck /Wydawnictwo ZNAK, Kraków 2025 / Penguin Random House, Monachium 2021/.Nagrodę za najlepsze tłumaczenie z języka polskiego na niemiecki otrzymał Olaf Kühl za przekład powieści Szczepana Twardocha „Die Nulllinie. Roman aus dem Krieg” /Rowohlt Berlin 2025 / „Null”, Marginesy, Warszawa 2025/.
Nagroda im. Karla Dedeciusa honoruje tłumaczki i tłumaczy literatury polskiej oraz niemieckojęzycznej. Jej celem jest pokazanie, że przekład literacki jest czymś znacznie więcej niż technicznym przeniesieniem tekstu z jednego języka do drugiego. To praca twórcza, wymagająca ogromnej wrażliwości, wiedzy i odpowiedzialności. Tłumacz staje się przewodnikiem po innym świecie – po jego historii, emocjach, konfliktach, pamięci i sposobie myślenia.
To dzięki tłumaczkom i tłumaczom literatura może naprawdę wejść w obieg międzynarodowy. Bez ich pracy nawet najważniejsze książki pozostają zamknięte w granicach jednego języka. Przekład otwiera je na nowych czytelników, nowe interpretacje i nowe rozmowy. W przypadku relacji polsko-niemieckich ma to szczególne znaczenie, bo literatura od dawna pomagała nazywać doświadczenia, które bywały trudne, bolesne albo przemilczane.
Nagroda im. Karla Dedeciusa przyznawana jest za najlepsze przekłady literatury pięknej z języka niemieckiego na polski oraz z języka polskiego na niemiecki, wydane w ostatnich dwóch latach. To podkreśla jej aktualność i żywy związek ze współczesnym rynkiem literackim. Nagroda nie tylko honoruje dorobek tłumaczy, ale także wskazuje książki, które dziś szczególnie intensywnie pracują w przestrzeni polsko-niemieckiego dialogu.
Patron nagrody, Karl Dedecius, należał do najwybitniejszych tłumaczy literatury polskiej na język niemiecki. Był jedną z kluczowych postaci dialogu polsko-niemieckiego po II wojnie światowej. Dzięki jego pracy twórczość polskich autorów mogła trafić do szerokiego grona niemieckojęzycznych czytelników, a polska literatura zyskała trwałe miejsce w europejskim obiegu kultury. Dedecius nie traktował przekładu wyłącznie jako zawodu. Widział w nim misję – sposób budowania porozumienia tam, gdzie historia pozostawiła napięcia, nieufność i zerwane więzi. Jego działalność pokazywała, że literatura może być przestrzenią rozmowy, w której spotykają się różne pamięci, języki i doświadczenia.
Z ideą Karla Dedeciusa szczególnie związana jest Willa Decjusza. To właśnie on w 1991 roku przedstawił koncepcję odnowienia zrujnowanej wówczas Willi i stworzenia w tym miejscu „forum humanistów” – przestrzeni spotkania, rozmowy i wymiany myśli ponad granicami języków, kultur i tradycji.
Dziś tę ideę kontynuuje Instytut Kultury Willa Decjusza, partner Nagrody im. Karla Dedeciusa. Poprzez programy literackie, rezydencje, działania międzynarodowe, spotkania autorskie i projekty wspierające dialog międzykulturowy Willa pozostaje miejscem, w którym literatura nie jest traktowana wyłącznie jako sztuka słowa. Jest także narzędziem poznania, rozmowy i budowania wspólnoty.